Prelekcja: O wielości cywilizacji Feliksa Konecznego

16 kwietnia 2026 na kwaterze naukowej, referat pt. „O wielości cywilizacji Feliksa Konecznego” wygłosił dla nas C! Jakub Apostoł.

„O wielości cywilizacji” (1935) to fundamentalne dzieło Feliksa Konecznego, wybitnego polskiego historyka i historiozofa, prezentujące autorską teorię, w której cywilizacja to metoda ustroju życia zbiorowego. Zdaniem jej autora, różnice między cywilizacjami (m.in. łacińską, bizantyńską, turańską) w oparciu o religię, prawo, rodzinę i język, wskazują na niemożność ich trwałego mieszania. W świetle tej teorii świat jest areną starć między cywilizacjami, a ich mieszanie zawsze prowadzi do konfliktu i dążenia do osiągnięcia stanu dominacji przez jedną z nich – bez możliwości koegzystencji.

Mimo że teoria prof. Konecznego bywa dziś uznawana za częściowo anachroniczną, wciąż stanowi ważny punkt odniesienia w refleksji nad kulturą, tożsamością i mechanizmami życia zbiorowego. Jej wartość polega nie tyle na dosłownym opisie współczesności, ile na umiejętności porządkowania zjawisk, które także dziś wpływają na sposób funkcjonowania wspólnot – od relacji państwo–obywatel, po modele etyczne i społeczne.

Dyskusja po referacie pokazała, że pytania o naturę cywilizacji i jej oddziaływania – pozostają aktualne. Dla nas, jako środowiska akademicko-patriotycznego, to również okazja do refleksji nad tym, jakie elementy cywilizacji łacińskiej – opartej na filozofii greckiej, prawie rzymskim i religii katolickiej- powinniśmy pielęgnować, aby przyczyniać się do dalszego trwania narodu polskiego.